Jongeren Perspectief Fonds helpt Zeewoldse jongeren met schulden en toekomst

Jongeren die net volwassen zijn, krijgen veel financiële verantwoordelijkheden. Ze moeten zelf hun zorgverzekering regelen, toeslagen aanvragen en rekeningen betalen. Niet iedereen krijgt daarbij steun van ouders of familie, waardoor sommige jongeren in schulden terechtkomen die ze zelf niet meer kunnen oplossen. In Zeewolde is er nu het Jongeren Perspectief Fonds (JPF). Het fonds combineert schuldhulp met begeleiding richting een stabiele toekomst.

“Veel jongeren die we begeleiden wonen zelfstandig en hebben nauwelijks steun. Samen met ons leren ze plannen maken, omgaan met geld en stappen zetten richting hun toekomst,” zegt Wendy Rademakers, projectleider bij Maatschappelijke Dienstverlening Flevoland.

Uit recent onderzoek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en ING blijkt dat ongeveer de helft van de jongeren van 16 tot 27 jaar enige schulden heeft, zoals studieleningen, roodstand of schulden bij familie en vrienden. Eén op de twintig jongeren tussen 16 en 25 jaar heeft geregistreerde problematische schulden. De cijfers laten zien dat financiële zorgen veel voorkomen en sommige jongeren een hoog risico lopen op langdurige schulden.

Bij jongeren die JPF begeleidt spelen vaak meerdere factoren een rol. Sommigen hebben verlies van een dierbare meegemaakt of waren tijdelijk dakloos. Anderen hebben wisselende inkomsten door flexwerk of kosten voor een studie, terwijl de eerste studiefinanciering later binnenkomt. Volgens Rademakers kan het feit dat niet iedereen van huis uit financiële vaardigheden meekrijgt ook een rol spelen.

Ingewikkelde sociale regelingen en terugvorderingen van toeslagen maken het overzicht lastig. Veel jongeren hebben daarnaast onvoldoende kennis over budgetteren of financiële planning. “Soms stapelen kleine problemen zich snel op en ontstaat er een schuldenpakket dat ze zelf niet meer kunnen overzien,” zegt Rademakers.

Van schulden naar toekomstperspectief

Het JPF-traject is bedoeld voor jongeren van 18 tot 27 jaar die schulden hebben en vastlopen op andere leefgebieden. De begeleiding is intensief en duurt maximaal twee jaar. Samen met een trajectbegeleider bepalen jongeren hun ‘stip op de horizon’: “We bespreken waar ze naartoe willen werken, wat ze willen bereiken, waar ze blij van worden en wat ze willen worden.”

Het toekomstdoel vormt het uitgangspunt van het hele traject. Van daaruit worden schulden in kaart gebracht en krijgen de jongeren ondersteuning bij de problemen die hen belemmeren om hun toekomstplannen te realiseren. De begeleiding richt zich niet alleen op financiën, maar ook op school, werk, sociale contacten en mentale gezondheid.

Reguliere schuldhulpverlening focust vooral op het maximaliseren van aflossingen: zoveel mogelijk geld terug naar schuldeisers. JPF kiest bewust voor een andere aanpak. Rademakers: “Wij kiezen voor een schuldenaanpak met intensieve begeleiding, waarbij het ‘bouwen aan je toekomst’ centraal staat. Het is zelfs mogelijk om schulden af te lossen met een tegenprestatie die hoort bij het perspectiefplan. Elk uur dat een jongere besteedt aan het werken aan zijn toekomst, telt als een stuk aflossing.”

Die tegenprestatie kan bestaan uit het volgen van een opleiding, stagelopen, vrijwilligerswerk doen of therapie volgen. Zo werken jongeren tegelijk aan hun doelen en aan het aflossen van hun schulden.

Na afronding van het traject blijft begeleiding mogelijk: jongeren kunnen nog een jaar gebruikmaken van nazorg.

Samenwerking en begeleiding

Het Jongeren Perspectief Fonds Zeewolde werkt samen met meerdere partijen. De projectleiding en schuldregeling liggen bij Maatschappelijke Dienstverlening Flevoland (MDF) en de trajectbegeleiding bij Jeugd-Punt Zeewolde, dat onder andere gecontracteerd is door de gemeente voor straathoekwerk. Het team stemt begeleiding en tegenprestatie af op de situatie van elke jongere.

Aanmelden

Het JPF-traject in Zeewolde is beschikbaar voor tien jongeren. Aanmelden is sinds 2 maart mogelijk via de website van MDF, hier staat ook meer informatie. Het team kijkt bij elke aanmelding zorgvuldig of het traject past bij de situatie van de jongere. Is dat niet het geval, dan helpt het team mee om andere passende ondersteuning te vinden.

Er is geen hoge drempel om mee te doen. “Geen ingewikkelde aanmeldformulieren of lijst met documenten die je aan moet leveren bij binnenkomst. Enkel een berichtje is genoeg, de rest regelen we daarna samen wel. En: ‘we don’t judge’. We snappen dat je schulden niet altijd aan ziet komen en het leven soms anders loopt dan je bedacht had,” zegt Rademakers.

MDF heeft ervaring met deze aanpak in Lelystad en neemt deze ervaring mee naar Zeewolde. Een JPF-jongere uit Lelystad vertelt: “Via dit project kreeg ik de kans om weer grip op mijn leven te krijgen. Dit gaf me hoop. Ze helpen me niet alleen met regels en papieren, maar vooral met rust, motivatie en richting. Door JPF leer ik dat fouten niet je toekomst bepalen, maar wat je ermee doet wél.”