Discussie over naam Open Haven raakt geschiedenis van Zeewolde

Voor veel Zeewoldenaren is ‘Open Haven’ meer dan de naam van een gebouw. Het voormalige kerkcentrum staat al ruim veertig jaar in het hart van het dorp en roept bij veel inwoners herinneringen op. Nu de gemeente inwoners laat meedenken over een nieuwe naam voor het maatschappelijke centrum, lopen de meningen uiteen.

Waar de één vindt dat een nieuwe functie om een nieuwe naam vraagt, zien anderen de naam juist als erfgoed dat behouden moet blijven.

De gemeente wil inwoners betrekken bij de naam van het maatschappelijke centrum dat in 2027 de deuren opent. Uit de eerste enquête bleek dat veel inwoners de naam ‘Open Haven’ willen behouden, maar dat er ook veel andere namen werden aangedragen. Daarom is gekozen voor een tweede stemronde.

Volgens de gemeente speelt daarnaast de vraag of de huidige naam, die veel mensen nog met het voormalige kerkcentrum verbinden, past bij een gebouw dat straks voor alle inwoners toegankelijk is.

Inwoners konden tot 3 augustus hun drie favoriete namen doorgeven. De gemeente laat weten dat de uitslag van de tweede enquête momenteel wordt geanalyseerd. "Op basis van de uitkomst schrijven we een advies voor het college. Daarna beslist het college na de zomervakantie of zij dat advies overneemt."

Meer dan een naam

Veel inwoners zien het gebouw en de naam ‘Open Haven’ als een herkenbaar onderdeel van de geschiedenis van Zeewolde. Een inwoner, die liever anoniem blijft, vindt dat een jong dorp zuinig moet zijn op namen die in de loop der jaren een begrip zijn geworden. "Zeewolde is een jonge gemeente zonder een echt verleden. Wanneer je namen, die er al heel lang zijn, gaat veranderen, krijg je dat verleden ook nooit."

Volgens de inwoner zijn er meer herkenbare namen die onlosmakelijk met Zeewolde zijn verbonden. “Namen zoals ‘Het Baken’ en ‘De Meermin’, maar ook namen die inmiddels zijn verdwenen, bijvoorbeeld ‘Backstage’.”

Bedacht voor iedereen

De naam Open Haven werd in de zomer van 1984 bedacht door Jan Holl, die in maart van dat jaar in Zeewolde kwam wonen. Holl was actief binnen de Samen op Weg-kerk, waarin de hervormde en gereformeerde kerk samenkwamen. Hij was onder andere jeugdleider en vier jaar diaken.

Toch was de naam volgens Holl nooit bedoeld als een “uitsluitend kerkelijke naam”. Bij het bedenken van de naam stond juist de toegankelijkheid centraal. "Een naam is altijd gevoelig, zeker als het in één hoek zit. Iedereen moet, ongeacht de naam, het gebouw kunnen gebruiken."

De naam ontstond na een oproep om ideeën voor het nieuwe kerkcentrum in te sturen. Holl schreef 'Open Haven' op het formulier. De verwijzing naar de haven lag voor de hand. Zeewolde was een jonge plaats aan het water en de haven was destijds een belangrijk punt in het dorp. Zo was daar volgens Holl ook de enige winkel. Het woord 'open' moest vooral uitdrukken dat iedereen welkom was.

Ruim veertig jaar later staat die gedachte opnieuw centraal in de discussie over de naam. Het gebouw krijgt straks een bredere maatschappelijke functie en moet voor een breed publiek toegankelijk zijn. Holl heeft daarom geen moeite met een eventuele naamswijziging als een andere naam ervoor zorgt dat meer mensen zich welkom voelen.

"Als een andere naam de drempel voor mensen verlaagt, moet je dat vooral doen. Deze naam was op dat moment goed, maar veertig jaar later snap ik best dat mensen een andere naam prettiger vinden," aldus Holl.

Tegelijkertijd ziet hij de naam als onderdeel van zijn eigen geschiedenis en die van Zeewolde. Hij sloeg in november 1984 de eerste paal van het gebouw en maakte tijdens de bouw een diaserie.

Voor Holl is uiteindelijk vooral belangrijk dat het gebouw zijn oorspronkelijke gedachte behoudt: een plek waar iedereen terechtkan. Aan het college wil hij meegeven: "Zorg bij het kiezen van een naam dat je zeker weet dat het de drempel zo laag mogelijk maakt. De naam moet een breed publiek aanspreken en vooral niet te stichtelijk zijn."

Altijd al een ontmoetingsplek

Mannes Schoppink vindt dat de naam behouden zou moeten blijven. Volgens hem was Open Haven vanaf het begin bedoeld als een open ontmoetingsplek en niet uitsluitend als kerkgebouw. In de afgelopen veertig jaar vonden er volgens Schoppink naast kerkdiensten ook zangrepetities, vergaderingen, cursussen, beurzen, modeshows, danslessen en muziekrepetities plaats. Daardoor groeide Open Haven uit tot een plek waar veel Zeewoldenaren elkaar ontmoetten.

Hij vindt dat de huidige naam daarom ook goed past bij de nieuwe functie van het gebouw. "Open Haven heeft een vertrouwde naam die prima geschikt is als naam voor het maatschappelijk centrum. Iedereen weet waar het is en iedereen is er welkom." Schoppink vraagt zich af waarom men een naamswijziging zou willen doorvoeren: “Open Haven hoort bij het erfgoed van Zeewolde en dat moet je niet verloren laten gaan. Zeewolde wil toch graag haar erfgoed behouden? Koester dat dan en ga ervoor.”

Niet iedereen kiest voor behoud

Toch ziet niet iedere inwoner een naamswijziging als een verlies. Voor sommigen past een nieuwe naam juist bij de nieuwe functie van het gebouw. Alie Wilzing-Maarsingh woont sinds 1985 in Zeewolde en maakte de ontwikkeling van het dorp van dichtbij mee. Zij vindt dat een nieuwe naam beter past bij de toekomst van het gebouw.

Voor Wilzing-Maarsingh is de naam ‘Open Haven’ nog altijd sterk verbonden met de kerkgenootschappen die jarenlang van het gebouw gebruikmaakten.

Nu het gebouw een bredere maatschappelijke functie krijgt, vindt zij dat ook een andere naam passend is. Zelf stemde ze, noodgedwongen, op ‘’t Dok’: “Maar dat bevat eigenlijk te veel elementen die relateren aan schade en reparatie. Je kunt niet zomaar even je anker lichten. Je ligt tot nader order vast.” Haar eigen voorkeur ging uit naar ‘Voor Anker’. Dat voorstel diende ze helaas te laat in. Volgens haar staat die naam voor een plek waar mensen tot rust kunnen komen, elkaar ontmoeten en zich welkom voelen. “Je bent weliswaar een tijdje geleden een gastvrije 'Open Haven' binnengevaren en kunt nu ‘Voor Anker’ gaan.”

Nieuw begin

Mariette Oosterhoff, die nog maar kort in Zeewolde woont, vindt dat een nieuwe naam past bij een nieuw begin en een nieuwe doelstelling. ‘Wolderhart’ vindt ze persoonlijk een mooie naam. “Ik vind het een mooie combinatie van het Wolderwijd en het woord hart. Bij hart denk je aan kloppend hart, het staat voor leven, elk leven doet ertoe. Hoe je er ook bij zit qua achtergrond, uiterlijk of omstandigheden. Daarom is het ‘Wolderhart’ voor iedereen.”

Tegelijkertijd begrijpt Oosterhoff dat veel inwoners moeite hebben met een verandering. "Als je bent opgegroeid in Zeewolde is zo'n naam verbonden met herinneringen. Het voelt als thuiskomen wanneer je die naam weer ziet of hoort. Maar het kan ook andersom: dat de naam juist een beetje kriebelt, alsof er een laagje stof op zit en het tijd is voor iets nieuws." Volgens haar kan die verbondenheid uiteindelijk ook met een nieuwe naam ontstaan. "Zodra je er nieuwe herinneringen maakt, krijg je vanzelf een band met die naam."

Discussie over de enquête

Niet alleen de mogelijke naamswijziging riep, vooral op sociale media, reacties op. Ook de opzet van de enquête leidde tot vragen. Deelnemers moesten hun top drie invullen, maar konden niet drie keer voor ‘Open Haven’ kiezen. Volgens de gemeente was daar bewust voor gekozen, zodat bij een meerderheid voor een nieuwe naam gelijk duidelijk zou worden welke naam de voorkeur had.

Verder kon iedereen met de link de vragenlijst invullen. Omdat persoonsgegevens niet verplicht waren, kon de gemeente niet vaststellen hoeveel deelnemers van buiten Zeewolde kwamen. De enquête werd wel bewust verspreid via kanalen binnen Zeewolde. “Met het zo breed mogelijk uitzetten van de enquêtes hopen we een goed beeld te krijgen van wat de inwoners willen”.