Boswachter: “Dieren kunnen winter goed aan”

De winter is in Zeewolde in volle gang. Na een dikke laag sneeuw en aanhoudende vorst is het Horsterwold nog steeds een wit landschap.

Volgens Rob Koetsier, boswachter bij Staatsbosbeheer, is dit een mooie, maar ook kwetsbare periode voor de natuur. Toch hoeven we ons over de dieren geen zorgen te maken. “Ze zijn goed voorbereid en passen zich prima aan. Alleen ijsvogels zijn kwetsbaar bij langdurige vorst.”

Hoewel de winter kort lijkt, kan hij in de natuur veel teweegbrengen. Veel dieren hebben zich in de herfst al voorbereid met vetreserves of voedselvoorraden. “Grote grazers zoals runderen en paarden hebben een dikke speklaag opgebouwd en kunnen takken, bast en wat er nog boven de sneeuw uitsteekt eten,” legt Koetsier uit. Herten graven zelfs met hun gewei naar wortels onder de sneeuw.

Van bijvoeren is volgens Staatsbosbeheer geen sprake. “We laten de natuur haar gang gaan, tenzij het extreem wordt. Dat is nu nog niet aan de orde.”

Voor sommige dieren, zoals de ijsvogel, zijn vorstperiodes wel risicovol. Als sloten en vijvers bevriezen, kunnen zij niet meer vissen en raken verzwakt.

Wandelaars welkom, maar met gepaste voorzichtigheid

De winter trekt ook mensen naar buiten. Volgens Koetsier is het bos goed toegankelijk, maar zijn de paden glad. “Er is dooi geweest en daarna weer vorst, wat voor verraderlijke gladheid zorgt. Wandelen kan, maar wees voorzichtig.”

Daarnaast wordt op sommige plekken in het land gewaarschuwd voor takbreuk door sneeuw- en ijsophoping op de bomen. In Zeewolde speelt dat volgens Koetsier minder. “We hebben hier vooral loofbomen zoals eiken en beuken. Die zijn nu kaal, dus sneeuw blijft daar nauwelijks op liggen. In gebieden met veel naaldbomen, zoals op de Utrechtse Heuvelrug, is de kans op takbreuk veel groter omdat sneeuw zich ophoopt in de naalden.”

Langlaufloipe weer gesloten

Vorige week werd in het Horsterwold nog een langlaufloipe uitgezet – iets wat zelden mogelijk is. “De laatste keer was in 2012,” aldus Koetsier. “We hadden gehoopt dat het weekend erop nog sneeuw zou vallen, maar door de dooi is de sneeuwlaag te dun geworden.” De loipe is inmiddels niet meer bruikbaar.

Boswerkzaamheden profiteren van bevroren bodem

Publieksactiviteiten staan voorlopig niet gepland, maar Staatsbosbeheer werkt volop in het bos. “Voor ons is dit juist een goede periode voor bosonderhoud. Dankzij de bevroren ondergrond kunnen machines rijden zonder de bodem te beschadigen.” Zo wordt onder meer hout uit het bos gehaald, werk dat anders lastiger of schadelijker zou zijn.

Als de vorst later deze week verdwijnt, verandert de bodem in modder. “Dan wordt het papperig, en kunnen we met zwaar materieel niet overal meer komen.”

Vooruitblik: Boomfeestdag in maart

De eerstvolgende activiteit voor het publiek is op Boomfeestdag in maart. Dan planten schoolkinderen samen met boswachters jonge bomen. “Voor ons is dat ook het startmoment van het nieuwe excursieseizoen,” aldus Koetsier.

Mocht er opnieuw een flinke sneeuwval komen, dan overweegt Staatsbosbeheer opnieuw een loipe aan te leggen. “We staan aan het begin van de winter. Wie weet komt er nog een mooie kans.”