Het vapegebruik onder jongeren en jongvolwassenen in Flevoland neemt toe. Vooral in de gemeente Dronten ligt het gebruik onder jongeren boven zowel het provinciale als het landelijke gemiddelde. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van GGD Flevoland.
Uit landelijk onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat 85 van de 100 jongeren die vapen, weleens een vape met een smaakje gebruiken. Kunstmatige smaakjes, zoals fruit en snoep, verlagen volgens GGD Flevoland de drempel om te beginnen met vapen en zorgen ervoor dat jongeren langer blijven gebruiken. Dat beeld is ook zichtbaar in Flevoland.
Projectleider Madelein Boers van GGD Flevoland noemt de situatie zorgelijk.
“We vinden het problematisch dat vapes met smaakjes, ondanks het verkoopverbod, nog steeds zo gemakkelijk verkrijgbaar zijn, zowel via straatdealers als via tabaks- en vapeshops,” zegt zij.
De onderstaande cijfers komen uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, het meest recente onderzoek onder jongeren. Daaruit blijkt dat het vapegebruik sterk is toegenomen: in 2019 vapete één procent van de Flevolandse jongeren wekelijks, in 2023 was dat al zes procent.
In Dronten heeft 34 procent van de jongeren van 13 tot 16 jaar ooit gevapet en vapet 7 procent dagelijks.
Ter vergelijking:
Daarmee ligt het vapegebruik onder jongeren in Dronten duidelijk hoger dan in de rest van Flevoland en boven het landelijke gemiddelde.
Ook onder jongvolwassenen blijft het vapegebruik hoog. De cijfers over 2024, het meest recente onderzoek onder deze leeftijdsgroep, laten zien dat in Dronten 28 procent van de jongvolwassenen ooit heeft gevapet en 11 procent regelmatig vapet. Dit is vergelijkbaar met Flevoland en Nederland.
Bij dagelijks vapen zijn er wel regionale verschillen:
Volgens Boers schuilt het grootste risico in de hoeveelheid nicotine.
“In een vape zit vaak de hoeveelheid nicotine van meerdere pakjes sigaretten. Omdat vapen vaak de hele dag doorgaat, krijgen jongeren veel meer nicotine binnen. Het risico op verslaving is daardoor sterk vergroot.”
Eenmaal verslaafd aan nicotine is stoppen lastig.
“Het is problematisch omdat juist de toevoeging van smaakjes ervoor zorgt dat jongeren al jong beginnen met vapen of langer blijven doorvapen,” aldus Boers.
In Flevoland werken GGD Flevoland en verschillende partners aan preventieve programma’s. Daarbij ligt de focus op rookvrije omgevingen, zoals sportterreinen, speelplaatsen en recreatiegebieden.
Daarnaast benadrukt de GGD het belang van ouders.
“Ga al met je kind in gesprek als het twaalf tot veertien jaar is en bespreek hoe je weerstand kunt bieden aan groepsdruk,” zegt Boers.