'DARES komt in actie als alle communicatie uitvalt bij een crisis of ramp'.

Het zijn onzekere tijden, en netbeheerders en de overheid waarschuwen dat langer durende stroomuitval zich de komende jaren kan en misschien zelfs zal voordoen. Als bij een grote crisis telefoon en internet uitvallen, staat er een organisatie klaar om de communicatie toch draaiende te houden: Stichting DARES.

Die ondersteunt veiligheidsregio’s en gemeenten met noodcommunicatie wanneer reguliere systemen niet meer werken en werkt daarin ook samen met de Veiligheidsregio Flevoland. “Wij zijn het laatste redmiddel, maar wel meteen inzetbaar,” zegt Jan Pieter Kraaijer, secretaris van DARES.

Noodcommunicatie

DARES staat voor Dutch Amateur Radio Emergency Service.  De non-profit organisatie bestaat vooral uit gelicentieerde radiozendamateurs die hun kennis en apparatuur inzetten bij rampen en grote incidenten. “Denk bijvoorbeeld aan de watersnoodramp van 1953,” legt Kraaijer uit. “Toen konden alleen zendamateurs nog contact houden met het vasteland.”

Hoewel Nederland beschikt over goede mobiele netwerken en internet, zijn deze systemen kwetsbaar. Bij langdurige stroomuitval of overstromingen kunnen ook deze netwerken uitvallen. In tijden van spanning of oorlog kunnen dat soort systemen ook doelwit zijn van buitenlandse hackers. “DARES werkt volledig onafhankelijk,” zegt Kraaijer. “Onze deelnemers hebben eigen apparatuur en een eigen stroomvoorziening, waardoor we kunnen blijven communiceren als niets anders het meer doet.”

Tijdens crises

De overheid doet alleen een beroep op DARES als er echt een capaciteitstekort ontstaat en andere middelen tekortschieten.

Tijdens een inzet verzorgt DARES noodcommunicatie tussen belangrijke locaties, zoals coördinatiepunten van de veiligheidsregio. Vrijwilligers brengen informatie van A naar B met hun zendapparatuur, zowel gesproken als schriftelijk. Geschreven berichten zijn te vergelijken met e-mail, maar dan verzonden via de radio. De inhoud van die berichten wordt altijd aangeleverd door de opdrachtgever, zoals een gemeente of veiligheidsregio.

DARES wordt aangestuurd door de veiligheidsregio waar het communicatieprobleem zich voordoet, maar de organisatie heeft een landelijke structuur met vaste procedures en afspraken. Hierdoor kunnen regio’s elkaar snel ondersteunen of aflossen als een crisis zich uitbreidt over meerdere gebieden.

Voor inwoners

De meeste inwoners merken weinig direct van de inzet van DARES. Wel speelt de regionale omroep een belangrijke rol als noodzender van de overheid. Via deze zenders krijgen inwoners informatie over de situatie en over wat te doen als 112 niet bereikbaar is. Vaak worden zij dan verwezen naar een noodsteunpunt.

Op zo’n noodsteunpunt speelt ook zogenoemde ‘welfare-communicatie’ een rol. Dit gaat bijvoorbeeld over mensen die op zoek zijn naar familieleden of informatie nodig hebben over vermisten. “Het belangrijkste is dat de juiste informatie beschikbaar is,” zegt Kraaijer. DARES kan helpen door die informatie via de radio te verspreiden, in samenwerking met bevolkingszorg en het Rode Kruis.

Vrijwilligers

De mensen achter DARES zijn zendamateurs, maar volgens Kraaijer doet het woord amateur hen tekort. “Wij hebben via studie en examen moeten aantonen dat we de theorie beheersen.” Er zijn twee varianten van het staatsexamen: Novice en Full.

Daarnaast volgen DARES-deelnemers trainingen en een eigen certificering. Daarmee krijgen zij een DARES-pasje en kunnen zij zich legitimeren bij veiligheidsregio’s. DARES is erkend door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ook wordt de inzetbaarheid actief geoefend: regionaal vier tot zes keer per jaar en landelijk twee keer per jaar. Verder voert DARES pilots uit met gemeenten en verzorgt het demonstraties voor veiligheidsregio’s en hun ketenpartners.

Ook in Flevoland is DARES actief. De provincie valt onder cluster Midden-Nederland. Op dit moment zijn 31 van de 41 deelnemers beschikbaar voor inzet. De regiocoördinator bekijkt bij een crisis wie beschikbaar is en kan zo nodig hulp vragen aan omliggende regio’s.

DARES is een ANBI-instelling en kan ondersteuning goed gebruiken. “Veel mensen weten nog niet wat wij doen,” zegt Kraaijer. “Maar als u DARES steunt, draagt u bij aan uw eigen veiligheid.” Meer informatie is te vinden op de website van DARES.